Deprem Sırasında: Çök — Kapan — Tutun
ÇÖK
Sarsıntı hisseder hissetmez yere çökün. Ayakta kalmaya çalışmak düşme riskini artırır.
KAPAN
Ellerinizi ve kollarınızı kullanarak başınızı ve boynunuzu koruyun. Mümkünse sağlam bir masanın altına girin.
TUTUN
Sarsıntı geçene kadar sığındığınız noktada tutunun ve yerinden ayrılmayın. Masa kayıyorsa onunla birlikte hareket edin.
Masa yoksa: İç duvara yakın bir köşeye çöküp başınızı kollarınızla koruyun. Pencere, ayna, fırın, gardırop gibi devrilebilecek eşyalardan uzak durun.
Sarsıntı Durduktan Sonra — Hemen Yapılacaklar
-
🔍
Önce Kendinizi Kontrol Edin
Hareket etmeden önce yaralanıp yaralanmadığınızı kontrol edin. Ciddi bir yaranız varsa bulunduğunuz yerde kalın; hareket etmek durumu kötüleştirebilir.
-
🚪
Tahliye Öncesi Kapıyı Kontrol Edin
Tahliye etmeden önce kapının sıcak olmadığını dokunarak kontrol edin. Sıcaksa kapıyı açmayın; başka bir çıkış yolu arayın.
-
👟
Ayakkabı Giyin
Binalarda cam ve döküntü parçaları son derece tehlikelidir. Tahliye etmeden önce mutlaka sağlam tabanlı bir ayakkabı giyin.
-
🏃
Asansörü Kullanmayın
Binayı merdivenlerden terk edin. Artçı sarsıntılar devam edebileceğinden asansöre binmek tehlikelidir.
-
🏟️
Binayı Terk Edince Açık Alana Geçin
Binalara, elektrik tellerine, ağaçlara ve köprülere yaklaşmayın. Devrilme veya parça düşme riski mevcuttur. Belirlenen toplanma noktasına gidin.
-
📱
Güvende Olduğunuzu Bildirin
Sesli aramalar ağı meşgul ettiğinden SMS veya sosyal medya mesajı tercih edin. Ailenize ve belirlediğiniz şehir dışı kişiye kısa mesaj gönderin.
-
📻
Resmi Bilgileri Takip Edin
Resmi açıklamalar için pil veya araç radyonuzu kullanın. Sosyal medya dezenformasyonuna karşı dikkatli olun; yalnızca AFAD, Kızılay ve hükümet kanallarını doğrulayın.
🚫 Bunları YAPMAYIN
- Sarsıntı sırasında dışarıya kaçmaya çalışmayın — çoğu yaralanma bu sırada gerçekleşir.
- Kapı çerçevesine sığınmayın — bu eski bir efsanedir ve artık güvenli kabul edilmemektedir.
- Asansörü kullanmayın.
- Mum, çakmak ya da elektrik anahtarı kullanmayın; gaz kaçağı olabilir.
- Enkaza merak için yaklaşmayın — artçı sarsıntılar binayı daha da çökertebilir.
- Sosyal medyada doğrulanmamış haberler paylaşmayın; bu panik yaratabilir.
Gaz ve Elektriği Kesme
🔥 Doğal Gazı Kesme
- Koku veya tıslama sesi varsa binayı anında terk edin.
- Hiçbir elektrik düğmesine dokunmayın.
- Sayaç üzerindeki ana vanayı anahtar ile saat yönünün tersine çevirin.
- Bina dışından BOTAŞ veya ilgili dağıtım şirketini arayın.
- Kapsamlı kontrol yapılmadan gazı açmayın.
⚡ Elektriği Kesme
- Hasar veya kıvılcım işaretlerini fark ederseniz ana sigortayı kapatın.
- Duvarlarda kıvılcım, koku ya da ısı yükselmesi varsa binayı terk edin.
- Sigorta kutusunu açarak ana devre kesiciyi "OFF" konumuna getirin.
- Yetkili bir kontrolün ardından yeniden bağlantı yapın.
💧 Su Arıtma
- Boru hasarı şüphesinde musluk suyunu içmek için kullanmayın.
- Kaynatma veya ticari su arıtma tabletleri kullanın.
- Depolarda biriktirdiğiniz su birikimlerini kapalı tutun.
- Yetkililer güvenli olmadığını açıkça bildirene kadar sadece ambalajlı su tüketin.
Enkazda Mahsur Kalırsanız
-
😤
Sakin Kalın ve Oksijenden Tasarruf Edin
Paniklemek oksijen tüketimini artırır. Derin nefes alın ve kısa aralıklarla, sakin bir sesle yardım çağırın.
-
🔦
Konumunuzu Bildirin
Güçlü boruları veya tüpleri tıklatarak kurtarma ekiplerine konum verin. Ses daha az enerji harcar ve genellikle çığlıktan daha uzağa taşınır.
-
💡
Işık Açık Tutun
Etrafınızdaki yapıyı bozmayın; varsa el fenerini ya da telefon ekranını uzak gözetleme için açık tutun. Telefonu yalnızca çağrı için kullanın ve pili koruyun.
-
💧
Sıvıyı Koruyun
Varsa az miktarda su için. Gıda ve suyu dikkatli paylaştırın — kurtarma ekibinin gelmesi saatler sürebilir.